هر عیب که هست از مسلمانی ماست؟

جنایات داعش، سرکوبگری‌های حکومت شیعی ایران، گروگان‌گیری به نام اسلام در سیدنی، حمله به یک مدرسه در پاکستان… برای همه این اعمال از طرف مسلمانان توضیح و توجیهی وجود دارد. با همه توضیح‌ها و توجیه‌ها پرسیدنی است که مسئولیت اسلام در این میان چیست؟ آیا کاملا بی‌تقصیر است؟ هر عیب که هست از مسلمانی ماست؟ دست کم بفرمایید مسئولیت ابنای دین و علمای اسلام در این میان چیست، یعنی آنانی که آموزش می‌دهند و ترغیب و تشویق می‌کنند.

پرسش درباره ربط اسلام با خشونت و استبداد در میان مسلمانان را برای تعدادی از روشنفکران و نواندیشان دینی و متخصصان دین فرستادیم. سه پاسخ دریافت کردیم: از آقای حسن یوسفی اشکوری،آقای آرش سلیم و آقای یاسر میردامادی.

حسن یوسفی اشکوری می‌گوید:
«عیب از خود اسلام هم هست و بدین ترتیب باید قبول کرد که تمام رفتارهای مسلمانان از آغاز تا کنون برآمده از یک سوء تفاهم نیست. به هرحال می‌توان یک رابطه علّی بین برخی ظواهر آیات قرآن و یا روایات حتی معتبر و سیرهٴ مسلمانان صدر با برخی افکار و یا رفتارهای مسلمانان خشونت گرا و کشف و ملاحظه کرد.»
♦ به نظر آرش سلیم قایل شدن به تقابلی به نام اسلام و کفر زمینه‌ساز خشونت‌ است، چرا که «بر اساس این دوگانه، هر فرد غیرمسلمان اگر مسلمان نشود با درجاتی مستحق مجازات و تبعیض توسط مسلمانان است.»
♦ و فشرده سخن یاسر میردامادی این است که: «اسلام با داعش نسبتی دارد، اما جنبه‌ی داعشانه‌ی اسلام، تمام اسلام نیست. از این رو مسلمانانِ مداراجو موظف به کشف، استخراج و غنی‌سازی جنبه‌‌های غیرداعشانه‌ی اسلام‌اند.»